Tütün patlacangiller adı verilen bir familyanın üyesidir. Sigara yapımında kullanılır ve devlet tarafından kontrollü şekilde üretimine izin verilir.1 yıllık bir ömre sahip olan bu bitki pembe çiçekler açan bir bitkidir.

Tütün Nedir?

Tütün bitkisi pembe renkli çiçeklere sahiptir ve çiçekleri en tepede olur. Boyu ortalama 0, 5 – 1, 5 m civarındadır. Dik gövdeli ve sapsızdır. Sapı olsa bile oldukça kısadır. Yaprakları oval 5 dişli ve büyük yapraklı bir bitkidir. Yaprakları tüylü ve yapışkandır. Kendine has bir kokuya sahiptir ve çiçek açma dönemi yaz aylarındadır.  İlk çıkış yerinin Amerika olduğu ilk üretenlerinde Amerika yerlileri olan Kızılderililer tarafından üretildiği bilinmektedir. Kızılderililer içtikleri tütünün adına tabaco veya tombac ismini vermişlerdir. Tütün bitkisi ile dünya ilk olarak 1500 yıllarında Avrupa ülkeleri daha sonra diğer dünya ülkeleri tanışmıştır.Osmanlı devletinin tütün ile tanışması ise 1600 yıllarında olduğu tarihçiler tarafından söylenmektedir. Dünya genelinde toplam olarak 7 milyon ton civarında tütün üretilmektedir. Bu üretimin 3/1 ‘ ni Çin halk cumhuriyeti karşılamaktadır. Dünyanın en büyük tütün üreticisi Çin olmaktadır.Brezilya ve Hindistan Çin’den sonra gelmektedir.

Dünyada en çok  üretimi yapılan ülkeler;

  • Çin Halk Cumhuriyeti
  • Brezilya
  • Hindistan
  • ABD
  • Türkiye
  • Endonezya
  • Yunanistan
  • Arjantin
  • İtalya
  • Pakistan Ülkemiz 5. sıradadır.

Türkiye’de yetiştirilen tütünlerin geneli şark tipi tütün olması iyi kalite üretimini sağlamaktadır. Ülkemizde yetişen tütünlerin yağları iyi kalite olduğundan boya ve sabun sanayinde de kullanılmaktadır. İç Anadolu ve Akdeniz bölgeleri dışında tüm bölgelerde  tarımı yapılmaktadır.

Tütün üretimi yapılan yerleşim yerleri;

  • Karadeniz bölgesi; Erbaa, Bafra, samsun, Trabzon, Amasya
  • Marmara bölgesi; Keşan, Balıkesir, Bursa, Kırklareli, İzmit ve bolu
  • Doğu ve Güneydoğu Anadolu; Malatya, Adıyaman, Çelikhan, Bulam, Bitlis, Diyarbakır ve Hakkari
  • Ege bölgesi ; Eşme, denizli, Manisa, aydın, söke

Tütün Çeşitleri

Tütün çeşit bakımından bir kaç türe ayrılmaktadır. Tiryakiler hepsinin tadını oldukça iyi bilmekte hangisinin tadını beğenirlerse onu içmektedirler. Genel olarak en kaliteli ve bilinen çeşitler şunlardır;

Bilinen en çok rağbet gören ve en kaliteli tütün çeşitleridir. Tütün isimleri üretildekleri bölgelerden adlarını almaktadır. Hafif, orta ve sert içim olarak ta içime bağlı olarak tercih edilirler.

Tütün iyi kalitede olmasının en önemli faktörü iklimden sonra toprak türüdür. Kumlu, su tutmayan, humuslu topraklarda daha iyi yetişmektedir. Tütün yetiştiriciliği oldukça zahmetli bir iştir. Ciddi anlamda emek ister. Ekilecek tarlanın hazırlanması sonbaharda başlar sonbaharda hazırlanan topraklar ilkbaharda fide ekimi için düzenlenir. Fide yapılması ise; suda ıslatılan tütünler ilkbahar ayında yastıklara ekilerek ekilene kadar yabani ot, gübre ve sulama işlemleri yapılır. Fideler çıktıktan sonra 7 cm olunca buradan alınarak hazırlanmış olan toprağa ekilir. Fide işlemi havaların ısınmaya başladığı mayıs ayında yapılmasına özen gösterilir. Çiçeklenmeye başladıktan sonra 10 yaprak üstü kesilir bu işleme uç alma denilir ve amacı iyi kalitede tütün yetiştirmektir. Tütün bitkisi fide dikimi işlemi sonrası yaklaşık 60 ile 90 arasında hasat edilir. Hasat sabahın erken saatlerinde elle koparılarak yapılır. Hasat işlemi sonrası önce kurutulur daha sonra kurutulan depolarda tavlama ve su ile nemlendirme sonrası satışa hazır hale gelir.

Tütünün Zararları

Alışkanlık ve bağımlılık yapan bir bitkidir. Tiryaki dönemlerinde el titremelerine neden olur. Sinir bozukluğu ve hafıza zayıflığının nedenleri arasındadır. Mide rahatsızlığı, baş ağrısı ve migren nöbetlerinin tetikleyicisidir. Kalp hastalıkları, damar tıkanıklığı ve kanser riskini azaltır. Kişide cinsel isteksizlik ve iktidarsızlık ve yumurta rezervlerinin yetersizliğine neden olur. Yaşlanmayı kolaylaştırır, hamilelikte bebek ve anneye ciddi zararlar verir. Kurutulan tütün sigara yapımında ve böcek ilacı yapımında kullanılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir